Değişim, dünya düzeni için vazgeçilmez gir gerçektir. Günümüz dünya düzeninde ise değişim çok daha hızlı bir hal aldı. Ayrıca bu değişimi belirleyen sınırsız faktörlerin bulunduğu da bir gerçek. Değişimi gerçekleştiren en önemli faktörlerin başında da hiç şüphe yok ki teknoloji geliyor.

blockchaine gerçekten ihtiyaç va rmıGünümüzde yapay zekâ ve nesnelerin interneti (IoT), oldukça moda olan iki terim. Ve her geçen gün bu teknolojileri kullanan yeni cihazlar ile tanışıyoruz.

Yaklaşık 10 yıldır piyasada olan fakat son birkaç yıldır oldukça dikkat çekmeye başlayan iki yeni kavram daha var. Bunlar kripto paralar ve blockchain teknolojisi. Bazı görüşlere göre ise kripto paralar (özellikle Bitcoin) yüzyılın en önemli icadı.

Her ne kadar kripto paralar her geçen gün daha çok benimsenmeye devam etse de Blockchain, kripto paraların dışında da çalışabilen bir teknoloji. Blockchain ve kripto paralar birbirleriyle öylesine özdeşlemiş kavramlar ki bunu söylemekte yarar görüyoruz. Blockchain geleneksel iş modellerini tümüyle değiştirme ve çoğumuzun hala farkında olmadığı birçok özelliği içinde barındırdığı için müthiş bir teknoloji olarak görülüyor.

Basit bir ifadeyle açıklamak gerekirse, bir Blockchain (blok zincir) her bilgiyi güvenli ve şeffaf bir şekilde kaydeden sanal, halka açık bir defterdir diyebiliriz. Aynı zamanda kripto paraların merkezsiz olmasını sağlayan da Blockchain teknolojisidir. Blockchain’de tutulan veriler, dünyanın her tarafına dağılmış, kullanıcıların kendileri tarafından başkalarına ait olmayan ve işletilen birbirine bağlı, karmaşık bir bilgisayar ağında tutulur. Bu bir anlamda Blockchain’in gücü kullanıcıların kontrolüne verdiği anlamına geliyor.

Blockchain’e gerçek anlamda neden ihtiyacımız var?

Blockchain’in en önemli avantajlarından biri, güvenilir bir ortamda fikir birliğini sağlamasıdır. Sağladığı akıllı bir sistem ile kişi veya kurumlar, birbirlerine güvenmek zorunda kalmadan güvenilirliği kanıtlanmış blok zincir üzerinde bir anlaşmaya varabilirler.

Defterin kendisi, kriptografi teknolojisi kullanan doğrulayıcılar ağı üzerinden çoğaltılır. Blockchain, daha verimli, daha uygun maliyetli ve daha güvenli olduğu için mevcut veritabanı teknolojimizi büyük ölçüde geliştirir. Tabii ki, geleneksel veritabanlarının performans açısından blok zincire göre henüz belirgin avantajları vardır. Fakat bu veri tabanlarının en büyük dezavantajı,  yalnızca birkaç işletmenin elinde olan verilerin yönetimi ile merkezileştirilmiş bir yapıya sahip olmalarıdır.

Blockhain tipleri ise genel olarak dörde ayrılır. Bunlar; izinsiz Blockchainler, izinli Blockchainler, genel izinli Blockchainler ve özel izinli Blockchain’lerdir. İzinsiz Blockchain’e örnek vermek gerekirse; Bitcoin Ethereum Blockchain’ini gösterebiliriz. Yani dileyen herkes bu zincirlerin bir düğümü (nodesi) olabilir ve bu ağda madencilik yapabilir. İzinli Blockchain yapılarında ise sadece sınırlı sayıda kullanıcıya ağa giriş yetkisi verilir. Genel (halka açık) izinli Blockchain’lerde temelde izinli Blockchain’ler gibi çalışır. Fakat veriler genel görünüm ile sınırlıdır. Buna karşılık özel izinli Blockchain’de genel görünüm de sınırlandırılmıştır.

Blockchain’in en önemli yönlerinden biri ise akıllı sözleşmelerdir. Akıllı sözleşmeler, Ethereum platformunun ortaya çıkışı ile Blockchain adaptasyonun en önemli varlıklarından biri haline gelmiştir. Bu sözleşmeler, işlemlerin nasıl yürütüleceği önceden belirlenerek, kodlar ile yazılmış sözleşmelerdir. Böylece ilgili faaliyette koşulların yerine getirilmesi durumunda, kişi ve kurumlar arasında yapılan anlaşmaların otomatik olarak yürürlüğe girmesini sağlar. Bu haliyle birçok sektörde kendine kullanım alanı bulan akıllı sözleşmelerin (smart contract) gelecekte yaygın kullanımı ön görülmektedir.

Blockchain’in pratik faydaları

Eşsiz doğası sayesinde, Blockchain, işletmelere daha fazla şeffaflık, daha fazla güvenlik, izlenebilirlik, verimlilik ve hızın yanı sıra düşük maliyetler vaat eder.

Blockchain dağıtılmış bir defter olduğundan, tüm ağ katılımcıları aynı görüşü ve verileri paylaşma fırsatı bulur. Verinin paylaşım özelliğinden dolayı, herkesin üzerinde anlaşması gereken bir fikir birliği ile güncellenebilir. Bu yüzden Blockchain’deki veriler daha kesin, tutarlı ve şeffaftır.

Bir Blockchain ağındaki işlemler fikir birliğine sağlandıktan sonra kaydedilir ve onay aşamasından sonra şifrelenerek bir önceki işlem olan zincire bağlanır ve değiştirilemez bir hal alır. Blockchain’i finansal hizmetler, devletlerin veri yönetimi ve sağlık sektörü gibi endüstriler için uygulanabilir yapan ise bu özelliğidir.

Bir Blockchain ağındaki işlemlerde üçüncü bir tarafın aracılık yapmasına gerek kalmadığı için ise yapılan ticaret çok daha hızlı gerçekleşir. Aynı zamanda aracının gerektirmediği bu tür merkezsiz bir yapıda işlem maliyetleri de önemli ölçüde azalır.

Blockchain kullanımına uygun endüstriler

Blockchain’in tasarımı finans endüstrisini geliştirmek ve endüstride kuralları baştan yazmak için mükemmel bir yapıya sahiptir. Ayrıca tedarik zinciri yönetimi gibi birçok endüstride kullanılan faaliyetler, Blockchain sayesinde yepyeni bir yapıya kavuşur. Öyle ki Blockchain ile mal hareketi, ürünlerin menşei ve tedarik sürecinin her aşaması kolaylıkla izlenebilir.

Blockchain ile otonom hale gelebilecek başka bir iş kolu da muhasebedir. İnsan hatasına çok yatkın olan bu alan Blockchain yardımı ile yapılacak kayıt işlemleri bu sorunu hemen hemen ortadan kaldıracaktır. Ek olarak, Blockchain kayıtlar için yüksek bir doğruluk garanti eder ve oldukça izlenebilir bir denetim izi sağlar.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi Blockchain’in en benzersiz yönlerinden biri, fikir birliği ile çalışmasıdır. Bu özelliği oy kullanma işlemlerinde güven ortamı sağlaması açısından oldukça kullanışlı olacaktır.  Gelecekte, yerel veya ulusal seçimlerde tam güven ortamını sağlayan Blockchain teknolojisini görebiliriz.

Geleceğin teknolojik altyapısı olarak görülen Blockchain’in kullanım alanları bu saydığımız endüstrilerden çok daha fazlasını kapsıyor. Ayrıca henüz geliştirilecek çok fazla yönü olan bu teknoloji, yakın gelecekte yaşam biçimimizi değiştirmeye başlayacak. Kripto paralar ile yayılmaya başlayan Blockchain, global şirketlerin radarına girmiş durumda. Ve ileriyi gören birçok şirket ve ülke Blockchain altyapılarını şimdiden oluşturmaya başladı bile.

Yorum Yazın