2020 yılı özellikle Bitcoin için oldukça önemli kabul ediliyor. Çünkü bu yıl, Bitcoin fiyat performansının daha iyi olacağını düşündüren birkaç faktör var. Bu katalizörden en çok bekleneni ise Bitcoin halving (ödül yarılanması) olayı. Bu yüzden piyasada Bitcoin halving nedir? ve Bitcoin halving ne zaman? soruları sıkça duyulmaya başlandı.

Bitcoin Halving (Ödül Yarılanması) Nedir?

Kripto para sisteminde “halving” (bazen de halvening) olarak adlandırılan olay genel anlamda bloklar halindeki yeni kripto paraların oluşturulma hızlarının yarıya düşürülmesi olarak tabir edilir. Buna göre Satoshi Nakamoto, Bitcoin’i icat ettiği ekonomi sistemini yeni oluşturulan tokenler için verilen blok ödüllerinin her 4 yılda bir yüzde 50 azaltması şeklinde tasarlamıştır.

Bu durum aynı zamanda Bitcoin (BTC) arzının belirli bir süre sonra sonlanması anlamına geliyor. Yapılan hesaplamalara göre de Bitcoin arzının 2140 yılında sonlanacağı düşünülüyor. Yani 21 milyon Bitcoin üretildikten sonra Blockchain ağında üretim bitecek ve ticaret sadece piyasadaki Bitcoin miktarıyla devam edecek.

Şu an madenciler, blok başına 12,5 Bitcoin sahibi olurken bugünden itibaren yaklaşık 100 gün sonra (Mayıs ayının 3. haftası) bu blok ödülü 6,25 Bitcoin’e düşecek. Her 210.000 blokta bir gerçekleşen ödül yarılanması (halving) durumuyla böylece piyasaya sürülen Bitcoin miktarı otomatik olarak azalmış oluyor. İşte yatırımcıların Bitcoin fiyatı için katalizör olarak gördüğü faktörde bu arzın kısılması olayıyla bağlantılı. Ekonomide bir malın arzı azaldığında değeri artar teorisine bağlı olarak Bitcoin değerinin de artacağı öngörülmektedir. Öyle ki geçmiş dönem halving dönemi istatistiklere baktığımızda BTC fiyatının muazzam artışlar kaydettiğini görüyoruz.

Etkinlik Tarih Block sayısı Blok ödülü Etkinlikler arası toplam yeni Bitcoin sayısı
Bitcoin piyasaya çıkışı 3 Ocak 2009 0 (genesis block) 50 yeni BTC 10,500,000 BTC
ilk halving 28 Kasım 2012 210 25 yeni BTC 5,250,000 BTC
ikinci halving 9 Temmuz 2016 420 12.5 yeni BTC 2,625,000 BTC
üçüncü halving 18 Mayıs 2020 (beklenen tarih) 630 6.25 yeni BTC 1,312,500 BTC
dördüncü halving 2024 (tahmini) 740 3.125 yeni BTC 656,250 BTC
beşinci halving 2028 (tahmini) 850 1.5625 yeni BTC 328,125 BTC

Bitcoin Neden Halving Oluyor?

Bitcoin, Satoshi Nakamoto takma adı kullanılarak gizemli bir kişi veya grup tarafından oluşturulan yazılımının tasarımı nedeniyle ödül yarılanmasına maruz kalır. Satoshi, yarılanmaların nedenlerini açık bir şekilde açıklamamış olsa da, birçoğu sistemin başlangıçta insanları ağa katılmaya ve yeni bloklar çıkarmaya teşvik etmek için paraları daha hızlı dağıtmak üzere tasarlandığını düşünüyor. Bu teoriye göre, blok ödülleri düzenli aralıklarla yarıya indirilecek şekilde programlandı. Çünkü ödüllendirilen her kripto para değerinin ağ genişledikçe artması muhtemel görülüyordu.

Bitcoin’in tasarımına yönelik bir eleştirilerde söz konusu. Bu eleştiriler, ödül yarılanmaları ve 21 milyon tokeninin sonlu tedariki de dâhil olmak üzere, kullanıcıları zaman içinde paranın değeri artacağı umuduyla harcamak yerine tasarruf etmeye teşvik etmesi yönünde. Bu, geçmişte patlama ve geri dönüşleri körüklemiş olabilir. Bazıları da benzer nedenlerle Bitcoin’i bir piramit (Ponzi) şeması ile karşılaştırıyor ve sistemin tasarımının erken giren kullanıcıları orantısız bir şekilde ödüllendirdiğini savunuyor.

Son Bitcoin Ödül Yarılanmalarında BTC Fiyatı Nasıl Etkilendi?

Örneğin son halving’in gerçekleştiği 9 Temmuz 2016 tarihinden bir ay önce 576 dolar olan Bitcoin fiyatı yüzde 12 oranında yükselişle 650 dolara kadar çıkmıştı. Bu her ne kadar muazzam bir artış olarak görülmese de bir yıl boyunca fiyat artışı istikrarlı bir şekilde devam etti ve 9 Temmuz 2017 tarihinde Bitcoin 2.526 dolar fiyatını gördü. Ardından talebin artarak devam etmesi sonucu 2017 yılı sonunda 20.000 dolara kadar çıkan ve bütün dünyanın Bitcoin’i tanımasına yol açan büyük ralliyi izledik.

2012 yılındaki Bitcoin ödül yarılanması ise blok ödülünü 50 BTC’den 25 BTC’ye düşürmüştü. O zamanlarda da halving öncesi düşük miktarda bir yükseliş görülse de yine bir yıllık zaman zarfında Bitcoin fiyatı, 12 dolardan 1038 dolara kadar çok ciddi bir yükseliş gördü.

Bitcoin Halving BTC Fiyatını Nasıl Etkileyebilir?

Bir sonraki halving’in Bitcoin fiyatını nasıl etkileyeceği henüz belli değil. Birçok yorumcu, fiyatın önceki iki ödül yarılanmasına benzer bir yol izleyeceğine inanıyor. Öyle ki bu olumlu beklenti öncesi vaktinden önce fiyatlanabilir yani BTC fiyatı bir artış görebilir.

Bununla birlikte, herhangi bir fiyat artışı, Bitcoin talebinin halving’e kadar nasıl şekillendiğine bağlı olacaktır. Piyasa, 2016’daki son yarılanmadan bu yana önemli ölçüde olgunlaştığından ve artık kullanıcılar için rekabet eden çok daha fazla kripto para olduğundan kesin talep artışı olacak ya da durağan kalacak şekilde kesin bir ithamda bulunulamaz.

Bitcoin Halving Nasıl Çalışır?

Bitcoin halving olayı, ağın temel blok zincir yazılımı sayesinde çalışır ve bu da yeni Bitcoin’lerin oluşturulma oranını belirler. Yazılım, ağdaki işlemcilerin – ‘madencilik’ olarak bilinen bir süreç aracılığıyla – işlemleri doğrulamak için rekabet etmelerini gerektirir ve seçtikleri işlemlerin geçerli olduğunu kanıtlayabildiklerinde bir dizi yeni Bitcoin ile ödüllendirir. İşlemler “bloklar” adı verilen gruplarda doğrulanır ve ağ, madencilerin her 210.000 blokta aldığı ödülü yarıya indirecek şekilde kodlanır.

21 Milyon Bitcoin’in Tamamı Çıkarıldığında Ne Olacak?

Maksimum 21 milyon Bitcoin piyasaya sürüldüğünde kullanıcılar artık blokları doğrulamak için yeni Bitcoin almayacak. Bununla birlikte, işlemleri doğrulamak için bir teşvik olarak ödeme yapanların katkıda bulunduğu işlem ücretleri almaya devam edecekler. Son yeni Bitcoin’in 2140’ta çıkarılacağı tahmin edilmektedir. Bu noktada, kripto para birimi, kullanıcı hatasıyla ‘örneğin’ geçersiz bir adrese para göndererek kaybedilmesi, vefat durumunda veya başka sebeplerden dolayı özel anahtarların kaybolması gibi durumlardan dolayı deflasyonist hale gelecektir.

Bitcoin Ödülü Yarıya İndiğinde Madencilere Ne Olur?

Blok ödülü yarıya indiğinde, bazı kullanıcılar elektrik ve donanım gibi maliyetler nedeniyle madencilik faaliyetlerinin artık kârlı olmayacağını hesaplayabilir. Bitcoin fiyatı, bu azalan madencilik gelirini telafi edecek şekilde yükselmezse bazı kullanıcılar, madencilik faaliyetlerini durdurabilir. Bu da ağdaki işlem gücü miktarını aşağı çeken bir faktördür. Bu durumda -yazılım sabit bir oranı korumak için işlemleri doğrulama zorluğunu otomatik olarak ayarladığından- blokların çıkarılma hızı etkilenmemek adına Bitcoin kazıma zorluğu da düşüşe geçer. Böylece maliyet aşağı çekileceğinden yeni bir denge oluşur.

Sonuç olarak Bitcoin halving olayı, hem yatırımcı hem de madenci cephesi, son derece önemli bir olaydır. Yatırımcı, ödül yarılanmasının BTC fiyatı üzerine spekülasyonlarda bulunurken, madencilik kanadı maliyetlerini yeniden hesaplama yolundadır. Elbette fiyat artışı, her iki kesiminde lehine bir durum olacaktır. Ancak piyasanın her ne kadar daha yolun başında olsak da kayda değer şekilde olgunlaşması, Bitcoin başta olmak üzere kripto paraların daha çok tanınması geçmiş halving’lere benzer etkiler görmemizi etkileyebilir.

Bunun yanında son halving’den sonra ortaya çıkan Bitcoin türev ürünleri, kaldıraçlı işlemler, kripto para borç alma ve borç verme ürünleri ve buna bağlı olarak kurumsal yatırımcı etkisi, piyasayı domine eden Bitcoin’in fiyatı için son derece belirleyici olmuştur. Bu zincirleme etki artık BTC’nin küresel ekonomik ve siyasi olaylara göre de fiyatlanmasını sağladı. Özetleyecek olursak, halving önemli bir katalizör olsa da Bitcoin fiyatı için diğer faktörleri de göz önünde bulundurmak da fayda var.

Yorum Yazın