Ethereum’un popülerleşmesi ile birlikte sıklıkla duymaya başladığımız kavramlardan biri akıllı sözleşmelerdir. Akıllı sözleşme (smart contract), basitçe, belirli koşulların gerçekleştirilmesi halinde gerçekleştirilecek işlemleri ifade eder. Özellikle, aracısız bir şekilde veri transferine olanak sağlayan blockchain üzerinde gerçekleştirildiği için kullanıcılara oldukça güvenli bir yapı sunar.

Akıllı sözleşme nedir ve özellikleri nelerdir?

Akıllı sözleşme, önceden belirlenen koşullar gerçekleştiği takdirde yine önceden belirlenen işlemlerin gerçekleştirilmesi anlamına gelir. Bir akıllı sözleşme yapısında amaç, normal sözleşme yapısından daha “güvenli” bir yapı oluşturmaktır. Koşulların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği bir bilgisayar protokolü tarafından denetlendiği için oldukça güvenlidir. Ayrıca blockchain üzerinde yer aldığı için de bir aracıya ihtiyaç duymaz.

Otomat makineleri, akıllı sözleşme yapısını somutlaştırmak için kullanılabilir. Kişi, istediği ürünün ücretini ödeyerek istediği ürünü makineye bildirir. Makine de kişi bu iki işlemi gerçekleştirdiği için kişiye istediği ürünü verir. Eğer makine, herhangi bir sebepten ötürü ürünü kişiye veremezse, parasını iade eder.

Akıllı sözleşme kavramı, özellikle en popüler kripto paralardan biri olan Ethereum ile yaygın bir şekilde kullanılmaya başlamıştır. Örneğin bitcoin, kullanıcılar arasındaki para transferine odaklanırken; Ethereum, dijital hizmetlere odaklanmıştır. Bu nedenle, akıllı sözleşmeler Ethereum’un en öne çıkan ve göz alan niteliği haline gelmiştir.
Akıllı sözleşmelerin en öne çıkan niteliklerinden biri güven olarak açıklanabilir. Normal/geleneksel sözleşmelerde, taraflardan biri sözleşmeden cayabilir. Tarafın sözleşmeden caymamak için hiçbir bağlayıcı faktörü olmayabilir ve böylece sözleşmeye tabi olan diğer tarafı zor durumda bırakabilir. Ancak akıllı sözleşmelerde böyle bir durum söz konusu değildir. Önceden belirlenen koşulların kontrolü önceden kod olarak yazıldığı ve süreç bilgisayarlar tarafından yönetildiği için son derece güvenlidir. Akıllı sözleşmelerin bir diğer önemli özelliği de özerk olmasıdır. Yukarıda da bahsedildiği gibi, işlem blockchain üzerinde gerçekleştirildiği için herhangi bir aracıya ihtiyaç duymaz. Bu da aracılara güvenme zorunluluğunu ortadan kaldırır. Aracısız olması, belirli bir miktar tasarrufa da imkan verir.

Akıllı sözleşme örneği

Bir varlığı blockchain üzerinden satın aldınız. Eğer sistemde belirlenen tarihe kadar ücretini ödediğiniz hizmeti satın alamazsanız, sistem ücretini size iade eder. Bu nitelik özellikle ICO süreçlerinde popülerdir. Eğer bir proje, gerçekleştirdiği ICO süreci boyunca hedeflediği yatırıma ulaşamazsa, yatırım yapan kişilere paralarını iade eder.

Yorum Yazın